บทที่ 1
บทนำ
แนวคิดและความสำคัญ
มนุษย์มีความผูกพันอยู่กับสังคมและสิ่งแวดล้อมของวิถีชีวิตตั่งแต่เกิดมาในสถาบันเล็กๆ คือ ครอบครัว เป็นสถาบันแรกเริ่มที่ทุกคนต้องรู้ขนบธรรมเนียมประเพณีไทย
วัฒนธรรมไทย และคติความเชื่อต่างๆ
ที่บรรพบุรุษได้ให้เรียนรู้อบรมสั่งสอนสือต่อกันมา
ถือได้ว่าสิ่งเหล่านี้เป็นแบบแผนของสังคมในแต่ละภาค
สังคมแต่ละสังคมก็ย่อมมีความแตกต่างในเรื่องขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม
และคติความเชื่อแตกต่างกันออกไปทั้งนี้ขึ้นอยู่กับค่านิยมของแต่ละภาค
ประเพณีไทยเป็นการกระทำกิจกรรมทางสังคมที่ผู้คนส่วนใหญ่ถือปฏิบัติสืบต่อกันมา
ประเพณีเป็นบรรทัดฐานเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต
ตามความคิดความเชื่อปฏิบัติเพื่อความเจริญแห่งตนและสังคม
ประเพณีไทยเป็นผลมาจากสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ และสังคมเมื่อเกิดปัญหาขึ้นมามนุษย์ก็พยายามหาวิธีการแก้ปัญหา
แนวปฏิบัติการแก้ปัญหาทางธรรมชาติของคนในสมัยก่อนๆ มักอาศัยความเชื่อ เช่น
แม่พระธรณี แม่พระคงคาได้ให้ที่อยู่อาศัย ให้ความสมบูรณ์แก่ไร่นา ให้ได้อาบได้กิน
ดังนั้นจึงได้มีประเพณีลอยกระทงของไทย ประเพณีการบวชพระ
เพื่อสร้างบุญแผ่กุศลผลบุญสืบต่ออายุพระพุทธศาสนา
วัฒนธรรมและประเพณีจังหวัดอุทัยธานีเป็นอีกหนึ่งจังหวัดของไทย
ที่มีการจัดงานประเพณีมากมาย โดยเฉพาะกับงานที่จัดกับทางวัดในจังหวัด ไม่ว่าจะเป็น
วัดสังกัดรัตนคีรี วันหนองขุนชาติ เป็นต้น งานประจำปีวัดหนองขุนชาติ ในวันขึ้น 12
ค่ำ - วันแรม 5 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปีอำเภอหนองฉาง โดยจัดให้มีงานในวันขึ้น 12 ค่ำ
- วันแรม 5 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี เดิมเป็นงานนมัสการพระพุทธบาทจำลอง
ต่อมาการจัดงานได้รับความนิยมมาก วัดสังกัดรัตนคีรี ตำบลอุทัยใหม่ อำเภอเมือง
จัดขึ้นในวันขึ้น 3-8 ค่ำ เดือน 4 เป็นงานประเพณีไหว้พระคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัด
อุทัยธานี ซึ่งเดิมนั้นเป็นเพียงงานนมัสการปิดทอง พระพุทธบาท
จำลองบนยอดเขาสะแกกรังเท่านั้น ต่อมามีพุทธศาสนิกชนมาไหว้ พระพุทธมงคลศักดิ์สิทธิ์
และขึ้นยอดเขา เพื่อปิดทองพระพุทธบาทจำลองมากขึ้น
จึงได้จัดงานในคราวเดียวกันงานตักบาตรเทโว วัดสังกัดรัตคีรี
ถือเป็นประเพณีสำคัญในวันออกพรรษาของชาวอุทัยธานี ซึ่งจะจัดขึ้น ในวันแรม 1 ค่ำ
เดือน 11 พระสงฆ์ประมาณ 200-300 รูป จะเดินลงบันไดจากยอดเขาสะแกกรัง นำด้วยพระพุทธรูปปางเสด็จจากดาวดึงส์
ลงมารับบิณฑบาตข้าวสารจากพุทธศาสนิกชนที่ลานวัด โดยสมมติมณฑปบนยอดเขาสะแกกรัง เป็น
"สิริมหามายากูฏคาร" ที่พระพุทธเจ้าทรงเทศน์โปรดมารดา
แล้วเสด็จกลับสู่โลกมนุษย์ ลงบันได 339 ขั้น ซึ่งถือเป็นบันไดแก้วสู่กัดนคร
คือบริเวณวัดสังกัดรัตนคีรี
อุทัยธานีเป็นเมืองที่
มีประเพณีสำคัญมากมาย ทียิ่งใหญ่และสวยงาม อย่างเช่นงานตักบาตรเทโวจัดขึ้นในวันแรม
1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี ณ วัดสังกัดรัตนคีรี อำเมืองอุทัยธานี
นับเป็นประเพณีที่ชาวอุทัยธานียึดถือปฏิบัติกันมา ตั้งแต่โบราณกาล
จนกลายเป็นเอกลักษณ์ที่ชาวอุทัยธานีทุกคนภูมิใจ เพราะเป็นการจัดงานตักบาตรเทโว
มีความสอดคล้องกับพุทธตำนานมากที่สุด งานประเพณีบุญเดือนสาม สืบสานประเพณีชาวอู่ไท
ที่จัดติดต่อกันมายาวนานเป็นประจำทุกปี ตั้งวันขึ้น 12 ค่ำ ถึงวันแรม 5 ค่ำ เดือน
3 ของทุกปี ในงานมีการประกวดขบวนแห่นาค ประกวดรำหน้านาคการประกวดขบวนแห่สำรับคาวหวาน
ซึ่งในอดีตพุทธศาสนิกชนชาวอู่ไท
จะหาบสำรับอาหารคาวหวาน มาทำบุญในวันพระ ตามวัดต่าง ๆ แต่ในปัจจุบัน
ไม่นิยมทำสำรับคาวหวานกันแล้ว
องค์การบริหารส่วนจังหวัดอุทัยธานีจึงจัดการประกวดขึ้น เพื่อสืบสานประเพณีดั้งเดิมนี้ให้ดำรงคงอยู่สืบไป
และยังมีประเพณีอื่นๆอีกมากมาย ที่บ่งบอกอัตลักษณ์ความเป็นอุทัยธานี อีกหลายงาน
ไม่ว่าจะเป็น การแข่งเรือยาวประเพณีชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
พร้อมกับงานบุญบั้งไฟ ณ อ่างเก็บน้ำทับเสลา อำเภอลานสัก ในช่วงปลายเดือนมิถุนายน
ของทุกปี การแข่งเรือยาวประเพณีชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี และเรือพื้นบ้าน ณ บึงพระชนก ตำบลเกาะเทโพ อำเภอเมืองอุทัยธานี
ในช่วงเทศกาลออกพรรษาของทุกปี และหรือการแข่งขัน ตำข้าว ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน เล่าขานตำนานอุทัยธานี ที่ยังคงสวยงามเหมาะแกการมาเยี่ยมเยือน
ชมความงามของคนอุทัยธานีแห่งนี้ประเพณีเหล่านี้สืบทอดกันมาหลายชั่วคน
แต่ละประเพณีต่างบ่งบอกความเป็นมาอุทัยธานีได้เป็นอย่างดี
ดั้งนั้นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่
5/3 โรงเรียนบ้านไร่วิทยา ตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี
จัดทำรายงานวิชาการ เรื่องประเพณีและวัฒนธรรมจังหวัดอุทัยธานีและรวบรวมข้อมูลให้บุคคลรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป
วัตถุประสงค์
รายงานเรื่องการศึกษาวัฒนธรรมประเพณีในจังหวัดอุทัยธานี
มีวัตถุประสงค์ในการค้นคว้า ดังนี้
1.เพื่อศึกษาวัฒนธรรมประเพณีของคนในท้องถิ่น
2.เพื่อศึกษาวิถีการดำเนินชีวิตประจำวัน
3.เพื่อศึกษาการทำกิจกรรมร่วมกันในท้องถิ่น
ระยะเวลาและสถานที่ดำเนินการ
รายงานเรื่องการศึกษาวัฒนธรรมประเพณีในจังหวัดอุทัยธานี
ใช้ระยะเวลาในการศึกษาค้นคว้าตั้งแต่วันที่ 4 เดือน พฤศจิกายน พ.ศ 2558 ถึงวันที่ 15 เดือน
กุมภาพันธ์ พ.ศ 2559 สถานทีดำเนินการได้แก่
โรงเรียนบ้านไร่วิทยา
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1.เพื่อให้คนรุ่นหลังเห็นคุณค่าของวัฒนธรรม
2.เพื่อให้คนหันมาสนใจประเพณีของจังหวัดอุทัยธานี
3.เพื่อให้เป็นข้อมูลให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อ
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น